فرهنگ و هنر

دیگران

دیدگاه ها

تاریخ

تماس با ما

بیوگرافی

بایگانی

اندیشه

  

مرگ سالانه یک ‌میلیون کوسه در دنیا

احتمال خشک شدن دریای خزر

خاک را سست کرده‌ایم

فوک‌های خزری در معرض انقراض

نابودی دریاچه ارومیه

نسل‌کشی پرندگان مهاجر

نسل‌کشی پرندگان مهاجر

تشنگی دریای‌خزر...

فریدونکنار، همچنان قتلگاه پرندگان...

ادامه در صفحه محیط زیست...

به مناسبت روز جهانی حقوق بشر بازخوانی شد
حقوقی که هنوز اجرا نمی‌شود

علیرضا صدقی

اعلامیه جهانی حقوق بشر یک پیمان بین‌المللی است که در مجمع عمومی سازمان ملل متحد در تاریخ ۱۰ دسامبر ۱۹۴۸ در پاریس به تصویب رسیده است. دولت ایران در سال 1327 در جریان تصویب اعلامیه جهانی حقوق بشر جزو رای دهندگان مثبت بوده است و پارلمان ایران نیز این اعلامیه را در همان دوران تصویب کرده است.
این اعلامیه نتیجه مستقیم جنگ جهانی دوم بوده و برای اولین بار حقوقی را که تمام انسان‌ها مستحق آن هستند، به صورت جهانی بیان می‌دارد...ادامه

به مناسبت روز دانشجو

16 آذر

جنبش دانشجویی در ایران دچار آفت‌هایی است که لازم است برای پویایی خود به رفع آن همت کند. عدم ارتباط با طبقات اجتماعی و محدود شدن در مطالبات مربوط به جامعه روشنفکری یکی از اصلی‌ترین مشکلاتی است که سبب می‌شود ارتباط دانشجویان با بدنه اجتماعی و مشکلات مبتلابه آن در کمترین سطح باشد. گاه مطالبات دانشجویان چنان صنفی است که بدنه اجتماعی از آن درک محدود دارد؛ از این رو نمی‌تواند بازتاب لازم را داشته باشد. همچنین است هویت مستقل دانشجویان که در تعامل با جریان‌ها و طیف‌های سیاسی از مرز معلوم برخوردار نیست...ادامه

نازی‌ها در یاد عدالت: احمق، ترسو، یا تبه‌ کار؟

ایان بوروما

برگردان: عرفان ثابتی

محاکمه‌های اصلی جنایت‌کاران جنگی در دادگاه نورمبرگ در نوامبر 1945 شروع شد و تا اکتبر 1946 ادامه یافت. ربکا وست، که این دادخواهی بسیار آهسته را برای نیویورکر گزارش می‌کرد، این دادگاه را دژ ملال خواند. اما لحظات پرهیجانی هم وجود داشت: برای مثال، وقتی که هرمن گورینگ در جریان بازجویی خود دست رابرت اچ. جکسون، سردادستان آمریکایی، را از پشت بست. با وجود این، سخنان آغازین جکسون بیش از هر چیز دیگری در یاد مانده است: هرگز نباید فراموش کنیم که امروز بر هر مبنایی که درباره‌ی این متهمان داوری کنیم، فردا تاریخ هم بر همان اساس درباره‌ی ما قضاوت خواهد کرد. نوشاندن جام زهر به این متهمان در حکم آن است که خود نیز از آن بنوشیم. باید بی‌طرفی و استقلال رأی خود را چنان حفظ کنیم که آیندگان بگویند این دادگاه به آرزوهای بشر برای تحقق عدالت جامه‌ی عمل پوشاند.... ادامه

ایمره کرتس، قربانی بی‌ سرنوشت هولوکاست

الکساندر لی

برگردان: مینا یوسفی

"...ایمره کرتس در آوریل ۱۹۴۵ از اردوگاه مرگ بوخن‌والد (Konzentrationslager Buchenwald)آزاد شد. هنوز ۱۶ سالش نشده بود که او را به این اردوگاه فرستاده بودند. یک سال پیش از آن، در اردوگاه آشویتس، زیر دست نازی‌ها، وحشیانه‌ترین رفتارها را تحمل می‌کرد، و با مرگ فاصله‌ی چندانی نداشت. کرتس، ضعیف و بی‌جان، اما با شور و اشتیاق، خود را به شهر کودکی‌اش بوداپست می‌رساند. اما وقتی بر ‌می‌گردد، نمی‌تواند خود را با زندگی تازه‌اش وفق دهد. خیلی چیزها همچنان آشنا بود، ولی شهر غریبه می‌نمود. خیابان‌ها با تصویری که او در ذهن داشت فرق می‌کرد؛ ساختمان‌ها آن‌قدر گلوله‌باران و آتش‌باران شده بودند که دیگر نمی‌شد تشخیص‌شان داد؛ حتی آدم‌ها هم فرق کرده بودند..."  ادامه

تاریخچه جنگ جهانی اول
ریشه منازعات قدرت‌های اروپایی
مهران اکبری قاضی چاکی

"...به‌جز حادثه سارایوو عوامل دیگر نیز موجب پدید آمدن جنگ جهانی اول شدند. بعضی دلایل مربوط به زمان حال بوده و بعضی هم در گذشته دور و نزدیک ریشه داشتند. از وقایع قبل که تاثیرش تا حال هم ادامه داشت، می‌توان به تبعات شکست فرانسه ناپلئونی از آلمان به سال 1871 که موجب تنفر فرانسویان از آلمانی‌ها (دقیقا عکس همین تنفر باز زمینه‌ساز جنگ دوم شد)، همچنین تغییراتی در سیستم‌های حکومتی اروپا پدید آورده بود، اشاره کرد..." ادامه

 

 

سفر به ماورای فلسفه از پس اعصار

جهان افلاطونی یا جهان ارسطویی؟

علی کاکا دزفولی

در پهنای تاریخ همواره انسان‌هایی برجسته‌ تر نموده‌اند و در فلسفه نیز نام‌های سقراط، افلاطون و ارسطو آنچنان بر سیطره این حوزه سایه افکنده است که حتی گاه توانسته رسالت فلسفه را برای برخی از مفهوم حقیقی خود خارج کند و به جای تفلسف، یادگیری را به محور اصلی رشته تبدیل کند. زمانی که سقراط می‌گفت من فلسفه را از آسمان به زمین آوردم، ابدا نمی‌خواست بگوید که من فلسفه را به وجود آوردم؛ این‌ سان نبود که فلسفه را یونانیان ایجاد کرده باشند؛ بلکه فلسفه، بی‌آن‌که احتمالا همین نام را هم داشته باشد، بسان یک رود در جریان تاریخ به آرامی روان شده و از قرن‌ها پیش و شاید از ابتدای تاریخ بشر مسیری را آغاز کرده تا به یونان رسیده و در آن بوم تشخص و تعین ‌یافته است...ادامه

به مناسبت هفتاد و دومین سالروز اتمام جنگ جهانی دوم
خانمانسوزترین جنگ تاریخ

مهران اکبری قاضی چاکی

"...از همه اینها گذشته، ظهور هیتلر و نازیسم برای هر کس بد بوده باشد برای کمونیستها به ویژه استالین مخوف و مائو تسه تونگ خونخوار که موهبت الهی بود! چون در سایه وجود هیتلر و غوغایی که بر اثر جنگ جهانی دوم به راه انداخت جنایت جانیانی چون استالینو مائو در تاریخ کمرنگ شد و هیتلر با کارهایش سایه ایمنی بر قساوتهای این دو نفر گسترد. در واقع هیتلر و عملکرد آلمان در طی این دو جنگ، وسیله ای شد برای تطهیر سایر کشورهای در تاریخ. هیتلر اگر 50 میلیون نفراز مردم جهان را آنهم در جنگ به کشتن داد اما استالین و مائو باهم بسیار بیشتر از این آمار آنهم از مردم خودشان را در زمان صلح به علت طرحهای ریاضت اقتصادی و یا دلایل واهی امنیتی در شوروی و چین به مسلخ فرستادند..." ادامه

فرياد صلح بر سر سلاح هسته‌اى

تهمینه انصاری

"... از روزی که آزمایش تسلیحات هسته‌ای در 16 جولای 1945 آغاز شد، تقریبا 2000 آزمایش هسته‌ای در سرتاسر دنیا انجام شد. اوایل‌ سال گذشته داشتن سلاح‌های هسته‌ای به‌ عنوان معیار پیشرفت علمی یا توان نظامی، با توجه بسیار کمي به اثرات ویران‌کننده آزمایش سلاح هسته‌ای بر زندگی انسان، به جز خطرات ناشی از اتلافات هسته‌ای از آزمایش‌هاي اتمسفری مورد توجه قرار گرفت. تاریخ و پیشینه ما اثرات وحشتناک و غم‌انگیز آزمایش تسلیحات هسته‌ای را به ما نشان داده است؛ به‌ویژه در شرایطی که شرایط کنترل‌شده به‌ طور کامل و با توجه به سلاح‌های هسته‌ای بسیار قدرتمند و مخربی که امروزه وجود دارند، نبوده است..."  ادامه

هر فردی در کنار افرادِ دیگر فرد می‌شود

آببا بِرهانه

"...بنا بر تجریبات روزمره‌مان، می‌دانیم که هر فرد انسانی تا حدودی در کوره‌ی جامعه ساخته و پرداخته می‌شود. پیوندهای افراد هستند که درکی از خودشان را در آن‌ها شکل می‌دهند. کیستیِ من وابسته به دیگریهای بسیاری است: خانواه‌ام دوستان‌ام، فرهنگ‌ام، و همکاران‌ام. مثلاً آن منی که می‌رود و خواروبار روزانه را از فروشگاه می‌خرد، از لحاظ رفتار و اخلاق، با آن منی که می‌رود و با مافوق‌ام، که درجه‌ی دکترا دارد صحبت می‌کند متفاوت است. حتی خصوصی‌ترین اندیشه‌های من هم با طرز فکر و گفتار مردمان گوناگون متصل است، خواه کسانی که با من موافق اند، خواه کسانی که منتقد من هستند، و خواه آنان که مرا می‌ستایند..." ادامه

چپ‌ اسلامی بسیار متاثر از مارکسیست‌های اروپایی بود

یرواند آبراهامیان

"... چپ اسلامی، به ویژه علی شریعتی، به شدت تحت تاثیر مارکسیست‌های اروپایی دهه‌ ۱۹۶۰ بودند. نمی‌توان اسلام رادیکال نو را بدون مراجعه‌ مستقیم به مارکسیسم غربی تحلیل کرد. به درستی شریعتی را نظریه‌پرداز انقلاب اسلامی توصیف کرده‌اند برخی از روشنفکران جوانی که در زمان جمهوری اسلامی پرورش یافته‌اند شیفته‌ بازار و تجارت آزادی هستند که نومحافظه‌کاران و نئولیبرال‌های غربی از آن حمایت می‌کنند. برای آن‌ها نفت یک منبع طبیعی و باارزش نیست بلکه نفرینی است که هزینه‌های یک حکومت سلطه‌جو را تامین می‌کند. به نظر می‌رسد که آن‌ها مبارزات ملی شدن صنعت نفت را گمراه‌کننده و از مد افتاده می‌دانند..." ادامه

چگونه ارامنه آناتولی در 24 آوریل قتل‌عام شدند
نسل ‌کشی ترکان عثمانی

علیرضا صدقی

"...بنابر برخی اقوال تاریخی، پس از آن در فاصله سال‌های 1915 تا 1923 میلادی (برابر با 1294 تا 1302 شمسی) بیش از 1.5 میلیون ارمنی ساکن ارمنستان غربی بر پایه طرح و برنامه‌ریزی منسجم سردمداران امپراتوری عثمانی و در اجرای سیاست‌ نژادپرستانه حزب حاکم در آن زمان به نام اتحاد و ترقی، ملقب به ترک‌های جوان به قتل رسیدند..." ادامه

 

اصول سنديكاليسم

رودلف روکر*

متن سخنرانی روکر در دوازدهمین کنگره سندیکالیستها در برلین

( 30 27 ) دسامبر 1919

"...وجود دولت يعنى تجلى دادن به قدرت سازمان داده شده اقشار ممتاز كه با بوجود آوردن ارگان خويش تمايل سازماندهى مركزى ومصنوعى از بالا به پائين را دارد. كليسا و دولت اولين بنيان گذاران اين گونه سازماندهى بوده كه تا امروز در اين نظر تغيير نكرده است. از آنجائيكه خصلت دولت ، كشيدن مردم بزير قدرت و آتوريته است، بنابرين سعى در مركزيت بخشيدن دقيق و محكم در تمام شئونات اجتماعى را دارد. سازماندهى مركزى اجتماعى  در حقيقت بدترين نوع اسارت و از ميان بردن آزاديهاى فردى است. زيرا تحت اين مكانيسم افراد به عروسكهاى خيمه شب بازى بدل شده كه از بالا به پائين به حركت در مى آيند و خواسته عده قليلى بجاى خواسته اكثريت در مى آيد. .." ادامه

محیط زیست

 

 

فمینیست‌هایی که خودشان به زنان آسیب می ‌رسانند

جسا کریسپین

برگردان: پوپک راد

اصرار بر این که ما زنان به لحاظ زخم‌خوردگی و آسیب‌پذیری از مردان جدا هستیم، داستانی ساده و آرام‌بخش است: مردان دشمنی هستند که می‌توانند با تغییر دادن سرشت‌شان به نفع زنان، یا با مراقبت از ما، دشمنی‌شان را جبران کنند. ولی در این صورت، ما زنان در نهایت از انسانیت‌مان جدا می‌افتیم. در چنین وضعی ما دیگر اعضای جامعه نیستیم، صرفاً مورد ترحم آن هستیم...ماه مه‌ی سال 2014، وقتی که بیانیه‌ی تیراندازِ ایسلا ویستا تنفر عمیق او نسبت به زنان را بر ملا کرد، زنان به اینترنت رو آوردند تا درباره‌ی تلافی‌جوییِ خشونت‌آمیز مردانی حرف بزنند که زنان به آنان جواب رد داده بودند، تا احساس تهدید شدن و آزار دیدن‌شان را شرح بدهند. این تجربه‌های شخصی خیلی زود حالتی جهانی به خود گرفتند و به این ترتیب هشتگ ...ادامه

 

زبان تنها برای  برقراری ارتباط ساخته نشده است!

...به چه چیزی شک دارید؟

نوآم چامسکی

مترجم : مانی

هر انسانى  بى نهايت را در خودش حمل ميكند و اين به لطف قواعد زبان است كه ما روزانه با آن سر و كار داريم. براى زبان شناسى مثل نوآم چامسكى اين توانايى نه فقط يك اساس براى خلاقيت و آزادى است، بلكه پايه يك چشم انداز سياست جهانى است...ادامه

سیستم های پیچیده و تفکر سیستمی

همایون مهمنش

"...تغییرات اشتباه ما در سیستم تا مدتها انبار میشود. مضافا اینکه اغلب به بخش مورد نظرمان محدود نمی ماند و رشته های فراوانی که بخش های مختلف را به هم وصل میکنند آن را به بخش های دیگر سیستم هم انتقال میدهند. نتیجه تغییرات اشتباه ما اغلب در مراحل بعد، آنهم در جاهایی که بنظر خودمان تغییری در آنها نداده بودیم، بُروز میکند. - جدا کردن اجباری و مصنوعی دختران و پسران در حکومت اسلامی یکی از عوامل رشد همجنس گرایی میان جوانان شده است -. - سوزاندن جنگلها مدتها بعد، سبب خشکسالی، کاهش رطوبت و کمبود اکسیژن هوا میشود -. - آلودگی هوای شهرهای ایران نتیجه درازمدت سوء مدیریت و اقدامات غیرکارشناسانه است که انبار شده و امروز خود را با شدت هرچه بیشتر نشان میدهد..." ادامه

نازیسم چگونه سر برآورد؟

مترجم: محسن محمودی

"... پیدایشِ نازیسم چطور ممکن شد؟ این پرسشی مهم است: اساتید و آموزگاران جهان مکرراً، و به‌حق، از نازی‌ها به‌عنوان نمونه‌ای بارز از شر یاد کرده اند. نازی‌ها به‌غایت ویران‌گر بودند، در دوران حکومت دوازده‌ساله‌ی خود جان ۲۰ میلیون نفر را گرفتند. [اگرچه] مهلک ‌ترین رژیمِ قرن بیستم نبودند: ژوزف استالین و دیگر دیکتاتورهای کمونیست اتحاد شوروی ۶۲ میلیون نفر را کشتند. در چین، مائو تسه ‌تونگ و دیگر کمونیست‌ها ۳۵ میلیون نفر را به کشتن دادند. نازی‌ها بیش از ۲۰ میلیون نفر را کشتند و بی‌تردید اگر شکست نمی‌خوردند میلیون‌ها نفر دیگر را هم از دمِ تیغ می‌گذراندند..."  ادامه

ریشه های گسترش پوپولیسم از دیدگاه

 روانشناسی اجتماعی و جامعه شناسی

دکتر مسعود کریم نیا

"... با توجه به این که مکانیسم پدیده ها در معادلات پیچیده ای چون دلایل رشد پوپولیسم در کشورهای صنعتی و غیره نیز می توانند بسیار متفاوت باشند، در این موارد میکرومکانیسم های اجتماعی تفاوت ها را احتمالا بهتر توصیف می کنند. در کنار این نوع پوپولیسم ما در دهه اخیر با پوپولیسم چاوزی در ونزوئلا (و بطور کل در آمریکای لاتین)3 و احمدی نژادی و پوپولیسم اردوغانی و اوربان در مجارستان در چند کشور حاشیه ای نیز روبرو بوده ایم که پوپولیسم آن ها نیز دارای تفاوت هائی بودند که بررسی آن ها مستلزم نوشتار جدیدی است و خارج از حوصله بررسی حاضر..."  ادامه   

آیا حقوق بشر چیزی فراتر از قراردادهای حقوقی است؟

جان تاسیولاس*

برگردان: مینا یوسفی

امروزه حقوق بشر به مجموعه اصولی اطلاق می‌شود که بنیادی‌ترین حقوق همهی انسان‌ها را تعریف می‌کند. اما اصول حقوق بشر بر چه اساسی استوار شده است؟ آیا حقوق بشر ریشه در حقایق آشکار فلسفی دارد، یا این که صرفاً به مجموعه‌ای از قوانین و قراردادهای حقوقی محدود می‌شود؟... ادامه

چرا آدم‌های عادی در هولوکاست مرتکب جنایت شدند؟

هولوکاست، یا قتل عام یهودیان در جنگ جهانی دوم، یکی از بدترین فجایع تاریخ است. این جنایت اما صرفاً نتیجه‌ی وحشی‌گری‌ عده‌ای از مقامات سیاسی و نظامیِ بلندپایه نبود. انبوهی از افراد عادی هم در این نسل‌کشی دست داشتند. این مقاله به مناسبت روز جهانی یادبود هولوکاست (۲۷ ژانویه) منتشر می‌شود...ادامه

متفکری که ویلیام گادوین* نامیدنش

فرشید یاسائی

"...اگر عدالت و مساوات برقرار باشد. نیم ساعت کار در روز برای انسانها کفایت می کند. هرقدر قیود حیات کم شود ، حوائج زائد از میان مردم رخت بر خواهد بست. دیگر انسانها برای کار کردن و نقض حقوق ، متوسل به خشونت و ستمگری نخواهند شد. اگر وضع زندگی ساده باشد و فشار و اجباری به مردم وارد نشود ، طغیان و انقلابی هم صورت نخواهد پذیرفت.آزادی و استقلال فرد فرصتی است برای استقرار جامعه آزاد..." ادامه

تابستان کوتاه آنارشی

هانس مگنوس انسنبرگر* ترجمه: مهدی مجتهدپور

...ادامه